Ludy barbarzyńskie Europy Środkowej, cz. 4 – podcasty historyczne

Jeszcze więcej o wojennych spotkaniach Rzymian z ludami Europy Środkowej, o barbarzyńskich najemnikach w armii Imperium oraz o znajdowanych artefaktach, które poświadczają intensywność takich kontaktów.

Audycja dostępna

TUTAJ (Soundcloud)

oraz TUTAJ (Yotube).

Kim jest nasz prelegent?

kontny-str

dr hab. Bartosz Kontny, profesor uczelni
Archeolog od początku kariery zatrudniony na Uniwersytecie Warszawskim, w Instytucie Archeologii (dzis. Wydział Archeologii). Specjalizuje się w problematyce archeologii okresu przedrzymskiego, rzymskiego i wędrówek ludów w barbarzyńskiej Europie, ze szczególnym uwzględnieniem bronioznawstwa starożytnego. W obszarze jego zainteresowań mieści się także archeologia podwodna i dawne szkutnictwo. Prowadzi badania archeologiczne na stanowisku ofiarnym z okresu rzymskiego w jeziorze Lubanowo, gm. Banie.

 

 

Opowiada dr hab. Bartosz Kontny

LUDY BARBARZYŃSKIE EUROPY ŚRODKOWEJ, CZ. 3 – PODCASTY HISTORYCZNE

Rzym i plemiona środkowej Europy. Schodzimy z pokojowych ścieżek i przyglądamy się stykowi kultur na tle wojennym.

O śladach po takich spotkaniach opowiada dr hab. Bartosz Kontny.

Audycja dostępna TUTAJ (Soundcloud)

oraz TUTAJ (Youtube).

Kim jest nasz prelegent?

kontny-str

dr hab. Bartosz Kontny, profesor uczelni
Archeolog od początku kariery zatrudniony na Uniwersytecie Warszawskim, w Instytucie Archeologii (dzis. Wydział Archeologii). Specjalizuje się w problematyce archeologii okresu przedrzymskiego, rzymskiego i wędrówek ludów w barbarzyńskiej Europie, ze szczególnym uwzględnieniem bronioznawstwa starożytnego. W obszarze jego zainteresowań mieści się także archeologia podwodna i dawne szkutnictwo. Prowadzi badania archeologiczne na stanowisku ofiarnym z okresu rzymskiego w jeziorze Lubanowo, gm. Banie.

Bałtowie, cz. 3 – podcasty historyczne

Elita i symbole prestiżu. Bałtowie nieco inaczej manifestowali wysoką pozycję społeczną.

Jak w takim razie wyposażali groby ważnych i bogatych jednostek? Tego dowiecie się, słuchając trzeciego – ostatniego odcinka audycji o Bałtach:

Kim jest nasz prelegent?

bitner

O Bałtach opowiada dr hab. Anna Bitner-Wróblewska – kustosz dyplomowany i kierownik Działu Archeologii Bałtów Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie. Specjalizuje się w archeologii okresu wpływów rzymskich i okresu wędrówek ludów na ziemiach bałtyjskich. Interesuje się kontaktami plemion bałtyjskich z mieszkańcami Skandynawii i Europy wschodniej. Zaangażowana w studia nad źródłami archiwalnymi dotyczącymi archeologii Bałtów i rekonstrukcję archeologicznego dziedzictwa dawnych Prus Wschodnich. Członek komitetów redakcyjnych archeologicznych czasopism litewskich, łotewskiego i rosyjskiego. Członek-założyciel Kommission zur Erforschung von Sammlungen Archäologischer Funde und Unterlagen aus dem nordöstlichen Mitteleuropa (KAFU – międzynarodowa komisja to badań archiwaliów archeologicznych w Europie środkowej), członek honorowy Lietuvos Archeologijos Draugija (Stowarzyszenie Archeologów Litewskich).

Goci, cz. 4 – Podcasty historyczne

W kolejnym, i ostatnim już, odcinku opowieści o Gotach przyjrzymy się przede wszystkim ich obrzędom pogrzebowym, ale poza tym, jak odchodzili z tego świata, zastanowimy się także jak żyli, co produkowali i dokąd powędrowali, opuszczając siedziby na terenie dzisiejszej Polski.

Trzecia częśc audycji TUTAJ (Soundcloud)

oraz TUTAJ (Youtube).

O Gotach opowiada dr hab. Adam Cieśliński.

Kim jest nasz prelegent?

adam-cieśliński

Adiunkt na Wydziale Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego, kierownik Katedry Archeologii Barbaricum i Prowicji Rzymskich. Studia na Uniwersytecie Warszawskim, J.-W. Goethe Universität we Frankfurcie nad Menem oraz na Philipps Universität w Marburgu. W 2006 r. obrona pracy doktorskiej na UW (Kulturelle Veränderungen und Besiedlungsabläufe im Gebiet der Wielbark-Kultur an Łyna, Pasłęka und oberer Drwęca, Berliner Beiträge zur Vor- und Frühgeschichte, Neue Folge, t. 17, Berlin 2010). Habilitacja w 2016 r. na podstawie osiągnięcia naukowego pt. Społeczności południowych pobrzeży Bałtyku w okresie wpływów rzymskich w świetle analizy wybranych stanowisk sepulkralnych. Archeologia archiwalna – obrządek pogrzebowy – związki interregionalne. Stypendysta Rotary International, Instytutu Herdera, Fundacji na rzecz Nauki Polskiej oraz Fundacji im. Alexandra von Humboldta. Członek rzeczywisty International Sachsensymposion, członek korespondent Niemieckiego Instytutu Archeologicznego, Kommission zur Erforschung von Sammlungen Archäologischer Funde und Unterlagen aus dem nordöstlichen Mitteleuropa oraz zarządu Fundacji Monumenta Archaeologica Barbarica. Bierze udział w pracach zespołów edytorskich serii Monumenta Archaeologica Barbarica oraz Światowit Supplement Series B: Barbaricum. Zainteresowania badawcze: okres wpływów rzymskich oraz okres wędrówek ludów w strefie od Bałtyku po Morze Czarne, archeologia archiwalna. W latach 2000-2019 badacz cmentarzyska kurhanowego kultury wielbarskiej w Nowym Łowiczu na poligonie drawskim (we współpracy z Muzeum w Koszalinie).

WANDALOWIE, CZ. 4 – PODCASTY HISTORYCZNE

W ostatnim odcinku o Wandalach poruszymy nieco więcej tematów.

Tym razem dr hab. Bartosz Kontny opowie o:

  • wierzeniach, obrzędach i rytuały
  • życiu codziennym
  • gospodarce, centrach metalurgicznych
  • osadach i domostwach
  • uzbrojeniu, strojach
  • rekrutacji do armii rzymskiej

Audycja dostępna jest TUTAJ.

Oraz TUTAJ (Youtube).

Kim jest nasz prelegent?

kontny-str

dr hab. Bartosz Kontny, profesor uczelni
Archeolog od początku kariery zatrudniony na Uniwersytecie Warszawskim, w Instytucie Archeologii (dzis. Wydział Archeologii). Specjalizuje się w problematyce archeologii okresu przedrzymskiego, rzymskiego i wędrówek ludów w barbarzyńskiej Europie, ze szczególnym uwzględnieniem bronioznawstwa starożytnego. W obszarze jego zainteresowań mieści się także archeologia podwodna i dawne szkutnictwo. Prowadzi badania archeologiczne na stanowisku ofiarnym z okresu rzymskiego w jeziorze Lubanowo, gm. Banie.

Podcasty historyczne – Celtowie, cz. 3

Trzecie spotkanie z Celtami. Tym razem wysłuchamy opowieści o ich religii, wierzeniach i życiu duchowym.

W jakich bogów wierzyli Celtowie? Co myśleli o życiu po śmierci? Jak chowano szczątki zmarłych? I czy możemy w pełni zaufać rzymskim źródłom pisanym dotyczącym celtyckich wierzeń?

Audycja dostępna TUTAJ.

Wcześniejsze odcinki TUTAJ.

Kim jest nasz prelegent?

Tomasz Bochnak

Tomasz Bochnak – archeolog, pracownik naukowy Instytutu Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego (IAUR). Interesuje się zróżnicowaniem kulturowym barbarzyńskiej Europy w ostatnich wiekach p.n.e., a zwłaszcza wpływami celtyckimi na lokalne kultury dorzecza Wisły oraz militariami z tego okresu. Kieruje pracami ekipy IAUR na celtyckim oppidum Bibracte we Francji, a do 2019 r. uczestniczył też w międzynarodowym projekcie badań macedońskich grobowców w Rumunii. Ojciec Ignacego i Idy, współlokator kota Heliosa i psa Ponyo.

Słuchaj podcastów – Celtowie cz. 2

Drugi odcinek opowieści o Celtach. Jak wyglądało ich życie codzienne i czy bardzo różniło się od życia XIX-wiecznego chłopa mazowieckiego? Z jakich narzędzi korzystali? Które z nich sami wytwarzali? I które z nich wynaleźli? 

Audycja dostępna TUTAJ.

Kim jest nasz prelegent?

Tomasz Bochnak

Tomasz Bochnak – archeolog, pracownik naukowy Instytutu Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego (IAUR). Interesuje się zróżnicowaniem kulturowym barbarzyńskiej Europy w ostatnich wiekach p.n.e., a zwłaszcza wpływami celtyckimi na lokalne kultury dorzecza Wisły oraz militariami z tego okresu. Kieruje pracami ekipy IAUR na celtyckim oppidum Bibracte we Francji, a do 2019 r. uczestniczył też w międzynarodowym projekcie badań macedońskich grobowców w Rumunii. Ojciec Ignacego i Idy, współlokator kota Heliosa i psa Ponyo.

Barbaricum – Tło historyczne

Na muzealnym kanale Soundcloud jest już dostępny drugi odcinek audycji poświęconych mieszkańcom północnej i środkowej Europy u schyłku starożytności Barbaricum – nieznana karta historii.

Tym razem możemy wysłuchać Tła historycznego – o wzajemnych wpływach Rzymu i plemion północnych, nazywanych przez Rzymian barbarzyńskimi. Warto przy tym pamiętać, że choć Rzym był potęgą, legiony nie zawsze radziły sobie z przeciwnikiem podczas starć, a wpływy kulturowe były obustronne, by przywołać tylko takie celtyckie, a przyswojone przez potężnych sąsiadów, wynalazki, jak kolczuga, daszki policzkowe w hełmach czy torkwesy.

Audycja do wysłuchania TUTAJ.

Kim jest nasz prelegent?

Prof. Jan Schuster – urodzony w Berlinie, studiował i doktoryzował się na Uniwersytecie Humboldta. Od 2008 profesor na Uniwersytecie Łódzkim. Specjalista zagadnień okresów wpływów rzymskich i wędrówek ludów w Europie Północnej, Środkowej i Wschodniej.

Schuster

Zapraszamy do słuchania.

Lekcje muzealne dla grup zorganizowanych

Wciąż poszerzamy listę dostępnych online tematów naszych lekcji muzealnych dla dzieci i młodzieży ze szkół podstawowych i średnich. 

Zajęcia to prelekcje połączone z prezentacją multimedialną, demonstracją zabytków archeologicznych lub ich kopii, wzbogacone mikro warsztatami, kartą zadań lub łamigłówkami.

Na zajęcia online  można umówić się:

  • telefonicznie: 882 467 823
  • lub mailowo: lekcjeonline.mshm@gmail.com

Zajęcia możemy prowadzić w aplikacji MS Teams lub Google Meets.

  • Muzeum może zorganizować spotkanie i zaprosić nauczyciela, który rozsyła zaproszenie wśród uczniów.
  • Muzeum jest zapraszane na zajęcia.

Chcąc zarezerwować lekcje, należy podać: tytuł zajęć, szkołę, klasę, szacunkową liczbę uczniów, nr telefonu oraz adres mailowy, a także wstępną datę spotykania lub preferowany dzień. Tytuł i data spotkania maja charakter fakultatywny.

Czas trwania zajęć do ustalenia.

Lekcje muzealne są bezpłatne.

Bądź jak Indiana Jones- krótki kurs archeologii

4229

Indiana Jones to najsłynniejszy na świecie archeolog. Tyle że to postać fikcyjna i choć zawód, jaki wykonuje, naprawdę może być pasjonującą przygodą, wygląda zupełnie inaczej niż w hollywoodzkim filmie.

Co w rzeczywistości czeka nas podczas archeologicznych podróży w czasie? Jak zauważyć i odczytać starożytne ślady we współczesnym świecie? Skąd wiedzieć, gdzie można znaleźć pozostałości po naszych przodkach i jak to się stało, że są przykryte warstwą ziemi? Co najczęściej znajdują archeolodzy? A skoro znaleźli – w jaki sposób ustalą, co to jest, jak wyglądało, do czego służyło, kto się tym posługiwał i kiedy? W jakie narzędzia muszą się uzbroić? I Czym różnią się od historyków i paleontologów? Na każde z tych pytań znajdziemy odpowiedź podczas zajęć.

SP kl. III-VIII, szkoły średnie

 

Żelazo, prestiż i władza – sztuka wojenna Germanów

wojownik

Na przełomie er potęga Imperium Rzymskiego nie miała sobie równych, a jednak barbarzyńcy skutecznie rozpalali wyobraźnię Rzymian i wywoływali w nich paniczny strach. Jak więc wyglądał barbarzyński wojownik i jego wyposażenie? Czym walczył? Czym się bronił? Po jaką sięgał taktykę? I… jaką nosił fryzurę? Na każde z tych pytań (i nie tylko tych) znajdziemy odpowiedź.

SP kl. IV-VIII, szkoły średnie

 

Pradzieje od kuchni

DSC_1566

Kulinarna podróż w czasie od paleolitu po epokę żelaza. Ruszymy śladem naszego odległego przodka, by podpatrzeć, jak poluje, jakich używa narzędzi i co składa się na jego ulubiony posiłek. Zobaczymy, jak się osiedla, hoduje zwierzęta i uprawia rośliny, a co za tym idzie – wzbogaca i urozmaica swoje menu, które z każdym tysiącleciem staje się coraz bardziej wyrafinowane. Pobudzimy wyobraźnię i kubki smakowe, wspominając o rzymskich ucztach. Wstąpimy też do starożytnego Fastfooda, zerkniemy na kartę dań i odpowiemy sobie na pytanie, dlaczego nie ma w niej frytek.

Na zakończenie uczestnicy spotkania dostaną przepis na pradziejowy chleb, czyli podpłomyk.

SP kl. III-VIII, szkoły średnie

 

Mumie i piramidy

egypt-1002916_1280

Uczestnicy spotkania przeniosą się pod piramidy, by dowiedzieć się kiedy, jak i jakim kosztem takie budowle były wznoszone oraz gdzie jeszcze dzisiaj można je zobaczyć. Odwiedzą dolinę Królów  i zajrzą do grobowca jednego z faraonów. A przy okazji zapoznają się z tajemnicami egipskich wierzeń i niezbędnych zabiegów, które przygotowywały do bezpiecznej wędrówki w zaświaty.

SP kl. IV-VIII, szkoły średnie

 

Skąd pochodzimy? Opowieść o ewolucji człowieka

evolution-297234_1280

Przenosząc się miliony lat wstecz, rozpoczniemy naszą ewolucyjną przygodę w czasach, gdy żyły jedne z pierwszych istot człowiekowatych – australopiteki, czyli prapraprzodkowie dzisiejszych ludzi. Przeanalizujemy kolejne gatunki hominidów, ich ekspansję, wynalazki i działania, które doprowadziły do pojawienia się Homo sapiens, czyli… nas.

Odpowiemy też sobie na kilka uporczywie powracających pytań: czy człowiek pochodzi od małpy? I kiedy pojawiły się pierwsze narzędzia? A także: kiedy mogło paść pierwsze słowo i z czyich ust?

SP kl. VII – VIII , szkoły średnie

 

Na tropie starożytnych mieszkańców Mazowsza

DSC_5831

Podczas zajęć przeniesiemy się dwa tysiące lat wstecz, by przyjrzeć się ówczesnym mieszkańcom dzisiejszego Mazowsza. Podpatrzymy ich podczas codziennej rutyny, zwrócimy uwagę na stroje i otaczający świat; na dłużej zatrzymamy się jednak w miejscu, któremu zawdzięczają tak wyraźne miejsce na archeologicznej mapie Europy – czyli na piecowisku, gdzie w glinianych piecach wytapiali żelazo. Jak to robili? I co wytwarzali z pozyskanego surowca? Na wszystkie pytania odpowiemy sobie, przyglądając się wynikom badań archeologów.

SP kl. III-VIII, szkoły średnie

 

Jaskiniowi artyści

800px-Chauvet´s_cave_horses

Fot. Wikipedia; https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/

Podczas zajęć zagłębimy się w fascynujący świat paleolitycznych malowideł i rytów naskalnych, odkrytych na terenie Europy. Idąc tropem sztuki sprzed kilkudziesięciu tysięcy lat, przyjrzymy się rozmaitym aspektom życia ówczesnych ludzi. Przedstawiane przez nich wizerunki zwierząt i sceny polowań pozwolą nam uświadomić sobie, jak bardzo mieszkaniec paleolitycznej Europy uzależniony był od otaczającego go świata przyrody i jak uważnie musiał mu się przyglądać, by się przystosować i przetrwać.

Przy okazji przyjrzymy się technikom malarskim i powiemy sobie kilka słów o farbach, jakich używano do tworzenia malowideł. Częścią warsztatową lekcji będzie samodzielne wykonanie rysunku na wzór malowidła naskalnego.

Potrzebne materiały: kartki z bloku rysunkowego A4, węgiel rysunkowy, kredki typu suche pastele.

SP kl. I-VIII, szkoły średnie

 

Gary i miski, czyli o naczyniach naszych przodków

Przedświt MSHM fot. Paweł Tkaczyk (16)

Na zajęciach poznamy historię naczynia glinianego na ziemiach polskich począwszy od naczyń wytwarzanych przez pierwszą ludność neolityczną, przybyłą na tereny dzisiejszej Polski, po okres Średniowiecza. Poznamy różne formy naczyń w zależności od ich funkcji oraz sposobu użytkowania. Na koniec dowiemy się, jakimi technikami je wykonywano oraz w jaki sposób wypalano naczynia.

W części warsztatowej będziemy lepić naczynia metoda ręczną za pomocą plasteliny.

Potrzebne materiały : kartka papieru, plastelina.

SP kl. I-VIII

 

Wśród myśliwych i zbieraczy. Świat po epoce lodowcowej

1280px-Sépulture_de_Teviec_Global

Fot. Wikipedia; https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/

Jak wyglądało życie codzienne ludzi po epoce lodowcowej? Dlaczego rybołówstwo i zbieractwo były podstawowymi  źródłami pożywienia? Na jaką zwierzynę polowali i jaką bronią posługiwali się ówcześni łowcy? Na czym polegała magia myśliwska i jakie zwyczaje pogrzebowe miały mezolityczne ludy? I gdzie mieszkano – w domach czy w szałasach? Na te i inne pytania spróbujemy znaleźć odpowiedzi w czasie zajęć.

SP kl. IV-VIII, szkoły średnie

 

Gladiatorzy z Zaborowa, czyli historie szklanego pucharka

gladiator-1931077_1280

Punktem wyjścia do opowieści o starożytnych gladiatorach będzie niezwykły zabytek (najcenniejszy w naszym Muzeum) – puchar szklany z Zaborowa. Gdzie został wykonany i jak w starożytności trafił na tereny dzisiejszego Mazowsza – dowiecie się podczas zajęć. Za to już teraz możecie domyślić się, co przedstawiają umieszczone na nim wizerunki, bo właśnie one posłużą za ilustrację zagadnień: jak wyglądały walki gladiatorskie w starożytnym Rzymie? Kto mógł zostać gladiatorem? Jak i gdzie się szkolił? I jakiej używał broni?

Na zakończenie zajęć uczestnicy otrzymają szablon i będą mogli wykonać replikę pucharka z Zaborowa.

SP kl. IV-VIII, szkoły średnie

 

W Średniowiecznym kufrze

Christine_de_Pisan_-_cathedra

Fot. Christine de Pisan – wykładająca dla grupy mężczyzn

Jaka moda panowała w średniowiecznej Polsce i Europie na przełomie XIV i XV wieku, zwłaszcza w okresie panowania Władysława Jagiełły? Jak wówczas ubierano się na dworach, a jakie stroje noszono w uboższych warstwach społeczeństwa? Z jakich surowców produkowano tkaniny? Jakie kolory rozpalały wyobraźnię? I jakich używano dodatków? Wszystkiego dowiemy się podczas zajęć.

SP kl. IV-VIII, szkoły średnie