Sobota z… najbliższe spotkania

Po krótkiej przerwie wracamy do spotkań rodzinnych Sobota z…

Terminy, tematy

  • 10 kwietnia, godz. 11.00 – Gladiatorzy z Zaborowa

Punktem wyjścia do opowieści o starożytnych gladiatorach będzie niezwykły zabytek (najcenniejszy w naszym Muzeum) – puchar szklany z Zaborowa. Gdzie został wykonany i jak w starożytności trafił na tereny dzisiejszego Mazowsza – dowiecie się podczas zajęć. Za to już teraz możecie domyślić się, co przedstawiają umieszczone na nim wizerunki, bo właśnie one posłużą za ilustrację zagadnień: jak wyglądały walki gladiatorskie w starożytnym Rzymie? Kto mógł zostać gladiatorem? Jak i gdzie się szkolił? I jakiej używał broni?

Na zakończenie zajęć uczestnicy otrzymają szablon i będą mogli wykonać replikę pucharka z Zaborowa.

  • 17 kwietnia, godz. 11.00 – Gotuj z Oskarem

Kulinarna podróż w czasie od paleolitu po epokę żelaza. Ruszymy śladem naszego odległego przodka, by podpatrzeć, jak poluje, jakich używa narzędzi i co składa się na jego ulubiony posiłek. Zobaczymy, jak się osiedla, hoduje zwierzęta i uprawia rośliny, a co za tym idzie – wzbogaca i urozmaica swoje menu, które z każdym tysiącleciem staje się coraz bardziej wyrafinowane. Pobudzimy wyobraźnię i kubki smakowe, wspominając o rzymskich ucztach. Wstąpimy też do starożytnego Fastfooda, zerkniemy na kartę dań i odpowiemy sobie na pytanie, dlaczego nie ma w niej frytek.

Na zakończenie uczestnicy spotkania dostaną przepis na pradziejowy chleb, czyli podpłomyk.

  • 24 kwietnia, godz. 11.00 – Jaskiniowi artyści

Podczas zajęć zagłębimy się w fascynujący świat paleolitycznych malowideł i rytów naskalnych, odkrytych na terenie Europy. Idąc tropem sztuki sprzed kilkudziesięciu tysięcy lat, przyjrzymy się rozmaitym aspektom życia ówczesnych ludzi. Przedstawiane przez nich wizerunki zwierząt i sceny polowań pozwolą nam uświadomić sobie, jak bardzo mieszkaniec paleolitycznej Europy uzależniony był od otaczającego go świata przyrody i jak uważnie musiał mu się przyglądać, by się przystosować i przetrwać.

Przy okazji przyjrzymy się technikom malarskim i powiemy sobie kilka słów o farbach, jakich używano do tworzenia malowideł. Częścią warsztatową lekcji będzie samodzielne wykonanie rysunku na wzór malowidła naskalnego.

Potrzebne materiały: kartki z bloku rysunkowego A4, węgiel rysunkowy, kredki typu suche pastele.

Pod względem organizacyjnym i technicznym nic się nie zmienia.

Zajęcia odbywać się będą w aplikacji Google Meet, należy więc posiadać konto Google. Jeśli chcesz wziąć udział w spotkaniu, wyślij zgłoszenie pod adres: lekcjeonline.mshm@gmail.com.

Co w nim zamieścić? To proste: datę, tytuł lekcji oraz e-mail, na który prześlemy link do zajęć (ewentualnie dodatkowe informacje lub materiały do zajęć). Uwaga! Zgłoszenia przyjmujemy najwcześniej na dwa tygodnie przed spotkaniem, najpóźniej – godzinę przed.

Czego się spodziewać? Kto brał udział w naszych zajęciach, już wie. A jeśli nie, już wyjaśniamy: każde ze spotkań to krótka prelekcja ilustrowana prezentacją multimedialną, zabytkami i rekonstrukcjami, a do tego – rozmaite porady i zadania do wykonania (łamigłówki, rysunki, naczynia gliniane czy przepisy kulinarne).

Fot. Pixabay

Nowy cykl podcastów

We wtorek 30 marca rozpoczynamy serię audycji poświęconych mieszkańcom północnej i środkowej Europy u schyłku starożytności. 

Naszym pierwszym gościem jest dr hab. Jacek Andrzejowski, który tytułem wprowadzenia opowie m.in. kim byli barbarzyńcy oraz kto i dlaczego właśnie tak ich określił.

Audycję można wysłuchać: TUTAJ

Kim jest nasz prelegent?

Urodził się w 1956 roku w Warszawie. W 1980 ukończył studia na kie­­runku archeologii pradziejo­wej i wczesnośredniowiecznej na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie w 2010 obronił doktorat, a w 2020 uzyskał habilitację. Jest członkiem-korespondentem Deutsches Archäologisches Institut.

To także autor i współautor ponad 100 publikacji naukowych oraz redaktor kilkunastu monografii i prac zborowych poświęconych archeologii tzw. barbarzyńskiej Europy u schyłku starej i w pierwszej połowie I tysiąclecia nowej ery, kierownik działu Epoki Żelaza w Państwowym Muzeum Archeologicznym w Warszawie, przewodniczący Rady Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego im. Stefana Woydy w Pruszkowie oraz redaktor, a od 2001 sekretarz redakcji „Wiadomości Archeologicznych”, czyli najstarszego polskiego czasopisma archeologicznego.

Jacek-photo-male

Wprowadzenia będzie można wysłuchać od wtorku 30 marca, natomiast kolejne audycje będą pojawiały się systematycznie we wtorki i czwartki od 8 kwietnia. W kolejnych odcinkach podpatrzymy (a właściwie podsłuchamy) takie ludy, jak:

  • Celtowie,
  • Bastarnowie,
  • Cymrowie,
  • Wandalowie,
  • Goci,
  • Bałtowie,
  • Hunowie,
  • Barbarzyńskie ludy Europy Środkowej.

 

Nowy etap działalności Muzeum – Kompleksowe badania w Zaborowie

W sierpniu 2021 roku nasze Muzeum wspólnie z Wydziałem Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego rozpocznie szeroko zakrojone badania nad ludnością  zamieszkującą ziemie zachodniego Mazowsza u schyłku starożytności oraz jej wpływem na środowisko naturalne. Pierwszym krokiem do realizacji wieloletniego projektu było podpisanie umowy o współpracy. W tym ważnym dla naszej placówki dniu pracownikom muzeum towarzyszył prezydent miasta Pruszkowa Paweł Makuch.

IMG_4184

Podstawowym celem badań będzie całkowite rozpoznanie przynajmniej jednego kompleksu osadniczego, czyli osady lub osad, znajdujących się przy nich miejsc produkcji żelaza oraz towarzyszących im cmentarzysk. Co ważne, tak szeroko zakrojonych badań na obszarze centralnej Polski dotychczas nie przeprowadzono – nie tylko sięgniemy po najnowsze zdobycze polskiej i światowej archeologii, ale skorzystamy również z osiągnięć nauk przyrodniczych, fizyko-chemicznych, szeroko rozumianych nauk o człowieku czy geograficznych systemów informacji.

Aby zaplanowane badania miały szansę powodzenia, wybrany kompleks osadniczy musi spełniać szereg rygorystycznych kryteriów, m.in.:

  • znajdować się w terenie niezniszczonym przez współczesną zabudowę
  • nie być zagrożonym inwestycją budowlaną/drogową
  • być zlokalizowanym blisko obszarów podmokłych (torfowiska), nienaruszonych przez człowieka w średniowieczu i czasach nowożytnych (warunek badań palinologicznych)
  • być wstępnie rozpoznanym
  • mieć zgodę właściciela na udostępnianie gruntu.

Spośród ponad 250 stanowisk archeologicznych odkrytych przez Stefana Woydę na obszarze Mazowieckiego Centrum Metalurgicznego, wszystkie warunki spełnia kompleks osadniczy w Zaborowie, położony na skraju Puszczy Kampinoskiej. Był on wstępnie rozpoznany w latach 80. (stąd pochodzi najcenniejszy zabytek muzeum – szklany puchar z wizerunkami gladiatorów), a poczynione wówczas odkrycia wskazują na olbrzymi potencjał stanowisk.

518

Badania rozpoczną się w sierpniu tego roku i potrwają kilka lat. Na podstawie pozyskanych materiałów powstaną prace magisterskie i doktorskie, a wszystkie artefakty zostaną włączone do zbiorów MSHM, gdzie po opracowaniu i konserwacji będą mogły być prezentowane zwiedzającym. Natomiast wyniki badań będą udostępniane m.in. poprzez muzealne działania edukacyjne.

Współpraca między obiema instytucjami będzie miała charakter partnerski. Muzeum zapewni m.in. wiedzę na temat badań prowadzonych na terenie Centrum Metalurgicznego, doświadczenie w prowadzeniu prac wykopaliskowych na stanowiskach z piecami hutniczymi, opiekę nad zabytkami oraz promocję projektu (m.in. poprzez działania edukacyjne).

Wydział Archeologii zapewnia specjalistyczną wiedzę i dostęp do olbrzymich zasobów intelektualnych niemal wszystkich dziedzin nauki oraz promocję projektu w europejskich ośrodkach naukowych, ukierunkowanych na badania nad przeszłością Europy.

Partnerstwo między instytucją kultury a instytucja naukową umożliwi dostęp do różnorodnych programów grantowych, które ze względu na statut prowadzonej działalności – dotychczas umożliwiały aplikację tylko jednej ze stron.

Umowa została podpisana 9 marca w siedzibie Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego im. S. Woydy w Pruszkowie. Podpisy pod stosownym dokumentem złożyli dyrektor MSHM Dorota Słowińska-Kamasa oraz dziekan Wydziału Archeologii UW prof. ucz. dr hab. Bartosz Kontny.

IMG_4189

IMG_4203